ఒక వార్త... మళ్లీ ఎవరెస్ట్ గురించి ఆలోచింపజేసింది

మూడో తరగతిలోనో, లేక నాలుగో తరగతిలోనో నేను చదువుతున్నప్పుడు సోషల్ సైన్స్ సబ్జెక్ట్‌లో మొదటిసారిగా హిమాలయాలు అనే పేరు విన్నాను.

భారతదేశానికి ఉత్తరాన ప్రపంచంలోనే అతి పెద్ద, అతి పొడవైన మరియు అత్యంత ఎత్తైన పర్వత శ్రేణి హిమాలయాలు అని అప్పుడే మొదటిసారి తెలుసుకున్నాను.

చిన్నప్పుడు ప్రతి వేసవి సెలవుల్లో మా తల్లిదండ్రులు మమ్మల్ని ఇంటి నుంచి కాలినడకన తిరుమల కొండకు తీసుకెళ్లేవారు. ఆ అనుభవం వల్ల కొండలు ఎలా ఉంటాయో కొంతవరకు ఊహించగలిగాను. అదే సమయంలో ఐదు మహాసముద్రాలు, ఏడు ఖండాలు, భారతదేశంలోని రాష్ట్రాలు మరియు వాటి రాజధానుల గురించి కూడా ఐదో తరగతికి ముందే తెలుసుకోవడం జరిగింది.

అప్పటి నుంచే సోషల్ సైన్స్, ముఖ్యంగా భూగోళ శాస్త్రం పట్ల నాకు ప్రత్యేకమైన ఆసక్తి ఏర్పడింది. ఆ ఆసక్తే తర్వాత ప్రయాణాల పట్ల ప్రేమగా మారింది.

---

హిమాలయాలు ప్రపంచంలోనే అత్యంత ఎత్తైన పర్వత శ్రేణి అని నాకు తెలుసు. అలాగే మౌంట్ ఎవరెస్ట్ ప్రపంచంలోనే అత్యంత ఎత్తైన శిఖరం అని కూడా చదివాను. అయితే పర్వత శ్రేణి (Mountain Range)కి, శిఖరం (Peak)కి మధ్య ఉన్న తేడా పూర్తిగా అర్థం కావడానికి నాకు చాలా సంవత్సరాలు పట్టింది.

2020లో కోవిడ్ సమయంలో తెలంగాణకు చెందిన 13 ఏళ్ల గిరిజన బాలిక మలావత్ పూర్ణ 2014లో మౌంట్ ఎవరెస్ట్ శిఖరాన్ని అధిరోహించిన విషయం తెలుసుకున్నాను. ఆమె విజయం నాలో ఎవరెస్ట్ గురించి మరింత తెలుసుకోవాలనే ఆసక్తిని కలిగించింది. అదే సమయంలో ముంబైకి చెందిన పార్థ్ ఉపాధ్యాయ చేసిన ఎవరెస్ట్ యాత్రపై ఒక యూట్యూబ్ డాక్యుమెంటరీ కూడా చూశాను. ఆయన చెప్పిన అనుభవాలు ఎవరెస్ట్ ఎక్కడం ఎంత కఠినమో మొదటిసారిగా నాకు స్పష్టంగా అర్థమయ్యేలా చేశాయి.

చిన్నప్పుడే హిమాలయ పర్వత శ్రేణి గురించి తెలుసుకున్నప్పుడు, అవి భారతదేశ ఉత్తర సరిహద్దు మొత్తం తూర్పు నుంచి పశ్చిమం వరకు విస్తరించి ఉన్నాయని మాత్రమే ఊహించేవాడిని. అలాగే హిమాలయాలు భారతదేశంలో ఉన్నందున, మౌంట్ ఎవరెస్ట్ కూడా భారతదేశంలోనే ఉందని అనుకునేవాడిని.

అయితే చాలా సంవత్సరాల తర్వాత అసలు నిజం తెలిసింది. హిమాలయ పర్వత శ్రేణి కేవలం భారతదేశానికే పరిమితం కాదు. ప్రపంచంలోనే అతి పొడవైన, అతి ఎత్తైన పర్వత శ్రేణిగా అవి సుమారు 2,400 కిలోమీటర్ల మేర భారతదేశం, నేపాల్, చైనా (టిబెట్ ప్రాంతం), భూటాన్ మరియు పాకిస్తాన్ దేశాల మీదుగా విస్తరించి ఉన్నాయని తెలుసుకున్నాను.

హిమాలయ పర్వత శ్రేణిలో 8,000 మీటర్లకు పైగా ఎత్తు కలిగిన అనేక ప్రధాన శిఖరాలు ఉన్నాయి. వాటిలో సముద్ర మట్టానికి 8,848 మీటర్లు (29,029 అడుగులు) ఎత్తులో ఉన్న Mount Everest భూమిపై అత్యంత ఎత్తైన శిఖరం. ఇది నేపాల్ మరియు టిబెట్ (చైనా) సరిహద్దులో ఉంది.

1953 మే 29న Edmund Hillary మరియు Tenzing Norgay మొదటిసారిగా మౌంట్ ఎవరెస్ట్ శిఖరాన్ని విజయవంతంగా అధిరోహించారు. 

వారు ఎవరెస్ట్ శిఖరంపై సుమారు 15 నిమిషాలపాటు మాత్రమే గడిపారు. వారి విజయం ప్రపంచ పర్వతారోహణ చరిత్రలో ఒక మైలురాయిగా నిలిచిపోయింది.

వారి విజయానంతరం ప్రపంచం నలుమూలల నుంచి పర్వతారోహకులు ఎవరెస్ట్‌పై ప్రత్యేక ఆసక్తి చూపడం ప్రారంభించారు. అప్పటి నుంచి ప్రతి సంవత్సరం వేలాది మంది భారీ మొత్తంలో డబ్బు ఖర్చు చేసి, ప్రాణాలను సైతం పణంగా పెట్టి ఎవరెస్ట్ శిఖరాన్ని అధిరోహించేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నారు.

ఎవరెస్ట్ ఎక్కడానికి అనుమతులు ప్రధానంగా ప్రతి సంవత్సరం ఏప్రిల్, మే నెలల్లో జారీ చేస్తారు. ఎందుకంటే ఆ సమయంలో వాతావరణ పరిస్థితులు కొంత అనుకూలంగా ఉండి, గాలుల వేగం తగ్గడంతో శిఖరారోహణకు అవకాశం కలుగుతుంది. అయితే ఈ అనుకూల పరిస్థితులు కూడా కొద్ది రోజులపాటు మాత్రమే ఉంటాయి.

ఎవరెస్ట్ శిఖరం నేపాల్, టిబెట్ (చైనా) దేశాల సరిహద్దులో ఉండటంతో పర్వతారోహకులు సాధారణంగా రెండు మార్గాల్లో ఒకదాన్ని ఎంచుకుంటారు. ఒకటి నేపాల్ వైపు నుంచి వెళ్లే దక్షిణ మార్గం, మరొకటి టిబెట్ వైపు నుంచి వెళ్లే ఉత్తర మార్గం.

---

ఇప్పుడు నేను హిమాలయ పర్వతాలు, ఎవరెస్ట్ శిఖరం గురించి రాయడానికి ప్రధాన కారణం నిన్న రాత్రి చూసిన ఒక వార్త.

ప్రతి సంవత్సరం ఎవరెస్ట్ శిఖరాన్ని అధిరోహించడానికి అనుకూలమైన వాతావరణం ప్రధానంగా ఏప్రిల్, మే నెలల్లో మాత్రమే ఉంటుంది. అందువల్ల ప్రపంచం నలుమూలల నుంచి పర్వతారోహకులు ఆ సమయంలో ఎవరెస్ట్ సమ్మిట్ కోసం బయలుదేరుతుంటారు.

అలా ఈ ఏడాది ఎవరెస్ట్ సమ్మిట్ సీజన్‌లో, 2026 మే 31 నాటికి ఐదుగురు పర్వతారోహకులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు. వారిలో ఒకరు హైదరాబాద్‌కు, మరొకరు హిందూపూర్‌కు చెందినవారు కాగా, మిగిలిన ముగ్గురు నేపాల్‌కు చెందినవారు.

వీరు నేపాల్‌కు చెందిన "పయనీర్ అడ్వెంచర్" అనే యాత్రా సంస్థ ఆధ్వర్యంలో ఈ ఏడాది ఏప్రిల్ 10న తమ ఎవరెస్ట్ యాత్రను ప్రారంభించారు. ఎంతో శ్రమించి, ఎన్నో సవాళ్లను అధిగమించి విజయవంతంగా ఎవరెస్ట్ శిఖరాన్ని చేరుకున్నారు. అయితే శిఖరాన్ని అధిరోహించిన ఆనందం ఎక్కువసేపు నిలవలేదు. తిరుగు ప్రయాణంలోనే వారు మరణించడం అత్యంత విషాదకరమైన విషయం.

మరణించిన వారితో కలిసి ఎవరెస్ట్ యాత్రలో పాల్గొన్న తులసి రెడ్డి అనే వ్యక్తి మీడియాతో మాట్లాడిన వీడియో చూశాను. ఒకే బృందంగా, ఒకే లక్ష్యంతో ఎవరెస్ట్ శిఖరాన్ని అధిరోహించడానికి బయలుదేరిన తమ సహచరులు తిరిగి రాకపోవడం గురించి ఆయన చెప్పిన మాటలు విన్నప్పుడు చాలా బాధగా అనిపించింది.

30 నుంచి 40 లక్షల రూపాయలు ఖర్చు పెట్టి, ఎన్నో నెలలు శారీరకంగా మరియు మానసికంగా సిద్ధమై, జీవితకాల కల అయిన ఎవరెస్ట్ శిఖరాన్ని అధిరోహించాలని కోరుకున్నా, చివరికి ప్రకృతి మరియు ఆరోగ్య పరిస్థితి సహకరించకపోతే మనిషి ఎంత నిస్సహాయుడో అర్థమవుతుంది.

ఎవరెస్ట్ శిఖరాన్ని జయించడం ఎంత గొప్ప విజయమో, అక్కడి నుంచి సురక్షితంగా తిరిగి రావడం కూడా అంతే గొప్ప విషయం.

నిన్న ఆ వార్త చూసిన తర్వాత ఈ విషయం గురించి చాలా సేపు ఆలోచించాను. చిన్నప్పటి నుంచి పుస్తకాలలో చదివిన హిమాలయాలు, ఎవరెస్ట్ శిఖరం వెనుక ఎంతటి సాహసం, ఎంతటి ప్రమాదం, ఎంతటి మానవ సంకల్పం దాగి ఉందో మరోసారి గుర్తుకు వచ్చింది.

— తిరుపతి మహేష్

03-06-2026