తిరుపతి మహేష్

ఈరోజు బ్యాంక్‌లో మధ్యాహ్నం భోజనం తర్వాత నా కౌంటర్‌లో కూర్చొని ఉన్నప్పుడు, customers ఎవరూ లేనప్పుడు, ఏదో ఆలోచిస్తూ ఉంటే అప్పుడొక విషయం గుర్తుకు వచ్చింది... అది గుర్తుకు రాగానే... “ఆ విషయం గతవారం ఎందుకు నాకు గుర్తు రాలేదు?” అని ఆశ్చర్యం వేసింది. సాధారణంగా నాకు కాస్త జ్ఞాపకశక్తి (Memory Power) ఎక్కువ. చాలామంది అది దేవుడు ఇచ్చిన వరం అంటారు. కానీ నేను మాత్రం... Survival కోసం సహజంగానే నా మెదడు అలా తయారైందని చెబుతాను. --- గత సోమవారం కర్ణాటకలోని కుశాల్ నగర్  సమీపంలో, కావేరి నది ఒడ్డున ఉన్న డుబారే ఏనుగుల శిబిరంలో (Dubare Elephant Camp) ఒక విషాద ఘటన చోటుచేసుకుంది. డుబారే ఏనుగుల శరణాలయానికి విహారయాత్ర కోసం తన భర్త మరియు ఐదు సంవత్సరాల కూతురితో చెన్నైకి చెందిన 33 ఏళ్ల మహిళ వెళ్లడం జరిగింది. సాధారణంగానే ప్రతిరోజూ వందలాది టూరిస్టులు డుబారే ఏనుగుల శరణాలయానికి వెళ్లి అక్కడ ఏనుగులకు స్నానం చేయించడం, వాటికి ఆహారం పెట్టడం లాంటి activities చేస్తూ ఉంటారు. నేను కూడా ఈ సంవత్సరం జనవరిలో కూర్గ్‌ వెళ్లినప్పుడు, తిరుగు ప్రయాణంలో అక్కడికి వెళ్లాను. ఏనుగులకు ఎలా స్నానం చేయిస్తారో, టూరిస్టులు ఏనుగులకు ఎంత దగ్గరగ...

          2021 జనవరి చివరి వారం అనుకుంటా… నేను, నా తమ్ముడు చెన్నై ఎగ్మోర్ – కాచిగూడ ట్రైన్‌లో రేణిగుంట స్టేషన్ నుంచి హైదరాబాద్ వెళ్లడానికి చివరి స్టాప్ కాచిగూడ స్టేషన్ వరకూ టికెట్ బుక్ చేసుకొని ఒక శుక్రవారం రాత్రి ఎనిమిది గంటలకి రేణిగుంట రైల్వే స్టేషన్‌లో ట్రైన్ ఎక్కాము. 12 గంటల ప్రయాణం తర్వాత మరుసటి రోజు, శనివారం ఉదయం ఎనిమిదికి కాచిగూడ స్టేషన్‌లో దిగాము. కాచిగూడ ప్రాంతంలోనే ముందుగానే OYO రూమ్ ఒక రోజుకి బుక్ చేసుకొని ఉన్నాము. కానీ చెక్-ఇన్ సమయం మధ్యాహ్నం 12కి ఉన్నా early check-in option ఉందా అని ముందే కనుక్కొని రూమ్ బుక్ చేసుకొని ఉండడంతో కాచిగూడ స్టేషన్ నుంచి 5 నిమిషాల్లో హోటల్ చేరుకోగానే రూమ్‌కి వెళ్లిపోయాము. --- చిన్నప్పుడు ఎప్పుడో నేను మూడో క్లాస్ లేదంటే నాలుగో క్లాస్‌లో ఉండగా వేసవికాల సెలవుల్లో అప్పట్లో హైదరాబాద్‌లో చూడాల్సినవన్నీ చూసిన గుర్తు. ఆ తర్వాత హైదరాబాద్ వెళ్లినా ఏదో ఒక పని కోసం వెళ్లడం, పని ముగించుకొని వెంటనే తిరుపతి వచ్చేయడం జరుగుతుండేది. ఈసారి హైదరాబాద్ వచ్చిందీ ఎప్పుడో చిన్నప్పుడు చూసినవన్నీ గుర్తులేకపోవడంతో మళ్లీ కుదిరినవాటిని రెండు రోజుల్...

అసలు నేను ఎప్పుడూ కూడా “గౌరవనీయులైన మన రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు గారిని తిడతాను” అని కలలో కూడా అనుకోలేదు. నాకు ఆయనపై మంచి అభిప్రాయం ఉండేది. ఆయన విజన్ ఉన్న మనిషి అనుకునేవాడిని. కానీ రెండు రోజుల క్రితం నరసన్నపేటలో జరిగిన స్వర్ణాంధ్ర-స్వచ్చాంధ్ర కార్యక్రమంలో పాల్గొన్న ఆయన సంతానోత్పత్తి పెంచాల్సిన అవసరం గురించి ఉపన్యాసం చేయడం చర్చనీయాంశంగా మారింది. రాష్ట్రంలో వేగంగా పడిపోతున్న సంతానోత్పత్తి శాతం భవిష్యత్తులో తీవ్రమైన మానవ వనరుల కొరతకు, ఆర్థిక సంక్షోభానికి దారి తీస్తుందని బాబు గారు బాధపడుతున్నారు. జనాభా నియంత్రణ పథకాల బదులు జనాభా వృద్ధి శాతం పెంచాలని, దానికోసం population management policy తీసుకొచ్చి మూడో బిడ్డ పుట్టిన వెంటనే 30 వేల రూపాయలు ఇస్తామని, నాలుగో బిడ్డ పుడితే 40 వేలు ఇస్తామని సభాముఖంగా ప్రకటించారు. “పిల్లలు భారం అనుకోకూడదు… వాళ్లే సంపద” అని రాష్ట్రంలోని తల్లిదండ్రులను బాబు గారు కోరారు. ఈ విషయం ఈరోజు నాకు తెలిసిన వెంటనే నా లోపల తెలియని కోపం, ఆవేశం బాబు గారి మీద కలిగింది. బాబు గారు ప్రవేశపెట్టబోయే people management policy పై చాలా తీవ్ర వ్యతిరేకత కలిగింది. డాక్టర్లు, ...

నాకు తెలిసిన ఒక అమ్మాయి ఉంది. పది సంవత్సరాలకు పైగానే తనతో నాకు పరిచయం. నేను ఎస్‌వీ యూనివర్సిటీలో ఎం.ఏ చదివే రోజుల్లో పరిచయమైంది. ఎప్పుడో నెలకి ఒకసారి… లేక రెండు సార్లు… తనే కాల్ చేసి మాట్లాడేది. అది కూడా ఎక్కువగా ఆదివారం ఉదయం సమయాల్లోనే ఉంటుంది. నేనైతే చాలా అరుదుగానే తనకి కాల్ చేస్తాను. సడన్‌గా గత వారం శుక్రవారం సరిగ్గా సాయంత్రం ఆరు గంటలకి  తన నుంచి నాకు కాల్ వచ్చింది. “హలో” అనగానే… తన ఆరోగ్యం బాగోలేదని అర్థమైపోయింది. “ఏమైంది?” అని అడిగేలోపే… రెండు మాటలు మాట్లాడేసి నాకు యోగా క్లాస్‌కి టైమ్ అవుతుండడంతో ఆ రోజు కాల్ కట్ చేశాను. --- మళ్లీ మొన్న శనివారం సాయంత్రం… అదే ఆరు గంటల సమయంలో కాల్ చేసింది. అప్పుడే నా మూవీ పార్ట్నర్ రూపు కుమార్ కాల్ చేసి “అపార్ట్‌మెంట్ కిందకి వచ్చేశాను” అని చెప్పాడు. ఆ సమయంలో ఇంట్లో ఎవరూ లేకపోవడంతో నేను ఇంటి మెయిన్ డోర్ లాక్ చేస్తున్న టైమ్‌లో తన నుంచి కాల్ వచ్చింది. కాల్ లిఫ్ట్ చేస్తే… “హలో మహేష్…” అనగానే ఇంకా తన ఆరోగ్యం కుదుటపడలేదని తన గొంతు వింటేనే తెలిసిపోయింది. నాకేమో ఆ రోజు మూవీకి వెళ్లాలి. కాబట్టి ఆ రోజూ కూడా తనతో సరిగా మాట్లాడలేకపోయాను. --- వారం క్రితం… చాల...

రెండురోజుల క్రితం తిరుపతిలోనే నాకు తెలిసినవారి ఒక పెళ్లికి నేను అటెండ్ అయ్యాను. చాలా రోజుల తర్వాత మనసులో నిలిచిపోయే పెళ్లికి వెళ్లిన తృప్తి నాకు కలిగింది. అమ్మాయి సాఫ్ట్‌వేర్ ఇంజినీర్. అబ్బాయి ఆస్ట్రేలియాలో సెటిల్ అయ్యాడు. డబ్బులకు అమ్మాయి వైపు కానీ, అబ్బాయి వైపు కానీ ఎలాంటి లోటు లేదు. అనుకుని ఉంటే పెద్ద పెళ్లి మండపం బుక్ చేసి, డెకరేషన్‌కే లక్షలు ఖర్చు పెట్టి, ఒకరోజు కోసం లక్షల్లో ఖర్చు పెట్టి “మేము కూడా గ్రాండ్‌గా పెళ్లి చేసుకున్నాం” అని చూపించుకునే స్థోమత ఉన్నవాళ్లే. కానీ అలా చేయకుండా, సింపుల్‌గా ఒక చిన్న హాల్ సెలెక్ట్ చేసుకుని పెళ్లి జరిపించారు. అది నాకు చాలా బాగా నచ్చిన విషయం. గత పది, పదిహేను సంవత్సరాలుగా పెళ్లి అంటే గ్రాండ్‌గా చేయాలనే ఆలోచన ఎక్కువైపోయింది. డబ్బులు లేకపోయినా పర్సనల్ లోన్స్ తీసుకుని, రెండు రూపాయల వడ్డీ, మూడు రూపాయల వడ్డీకి అప్పులు చేసి పెళ్లిళ్లు చేసిన కథలు ఎన్నో నాకు తెలుసు. ఆ అప్పులు తీర్చడానికే వాళ్లు పడే తంటాలు కూడా నాకు తెలుసు. నిన్న ఉదయం బ్యాంకులో ఒక వ్యక్తిని కలిశాను. తన కొడుకి పెళ్లికి నాలుగేళ్ల క్రితం 15 లక్షలు ఖర్చు పెట్టారట. ఇప్పటికీ ఆ అప్పు పూర్తిగా తీరల...

ప్రతిరోజూ ఉదయం 9:45 కల్లా నేను బ్యాంక్‌కి వెళ్లిపోతాను. Computer login చేసిన వెంటనే నేను చేసే పని… ఆ రోజు stock market ఎలా ప్రారంభమైందో చూడటం. భారతీయ stock exchanges అయిన NSE మరియు BSE ల్లో 5000 కంటే ఎక్కువ కంపెనీలు ఉన్నా, నేను మాత్రం long-term investment point of view లో ప్రతిరోజూ selective ‌గా చూసే stocks ఐదు లేదా ఆరు మాత్రమే ఉంటాయి. అందులో మొదటి stock వచ్చి State Bank of India. దాని తర్వాత Tata Consultancy Services, Infosys, Wipro వంటి IT companies… ఆ తర్వాత కొన్ని pharmaceutical companies… ఇంకా మరికొన్ని కంపెనీలు ఉంటాయి. మొన్న శుక్రవారం ఉదయం, bank లో computer login అవ్వగానే ఎప్పటిలాగే share prices ఎలా ఉన్నాయో చూడటం జరిగింది. ఆ రోజు SBI share price సుమారు ₹ 1090 వద్ద trade అవుతూ ప్రారంభమైంది. అది చూసాక, కాసేపటికే నా counter కి customers రావడం మొదలవడంతో  నా పనిలో busy అయిపోయాను. తిరిగి మధ్యాహ్నం lunch time లో market check చేద్దాం అనుకుని చూసేసరికి… ఉదయం ₹ 1090 వద్ద ఉన్న SBI share, మధ్యాహ్నానికి ₹ 1020 కంటే దిగువకు పడిపోవడం చూశాను. ఒక్కసారిగా “ఏమైంది SBI share కి? ఎందుకు ఇలా పడిపో...

నాకు ఏడేళ్ల వయసు ఉన్నప్పుడు నా తల్లిదండ్రులు నన్ను చెన్నైలో ఒక స్పెషల్ స్కూల్లో మొదటి తరగతిలో చేర్పించారు. ఆ సమయానికి నాకు ఒక్క ముక్క కూడా తమిళం మాట్లాడటం రాదు. కానీ నాకు తెలియకుండానే తమిళం నేర్చుకుని, తమిళ మీడియంలోనే చదివి, Plus Two public exams ‌లో చదివిన స్కూల్లో నేనే school first వచ్చాను. 1200 మార్కులకు 1000 పైగా స్కోర్ చేశాను. సంవత్సరంలో దాదాపు పది నెలలు ఇంటి నుంచి దూరంగా హాస్టల్‌లోనే పెరిగాను కాబట్టి, నా చదువు గురించి ఇంట్లో వాళ్లు పెద్దగా ఏమీ మాట్లాడినట్టు గుర్తు లేదు. కానీ ఒక్కసారి మాత్రం… అది ఎనిమిదో లేక తొమ్మిదో తరగతి అయి ఉండొచ్చు. ఒక సోమవారం తెల్లవారుజామున, సెలవులు అయిపోయాక మళ్లీ స్కూల్‌కి వెళ్లడానికి తిరుపతి bus stand ‌లో చెన్నై వెళ్లే bus నన్ను ఎక్కించడానికి వెళ్తున్నప్పుడు…  మొదటిసారి నా జీవితంలో నన్ను ఇంకొకరితో పోలుస్తూ… “వాళ్లను చూడు… చదివి ఉద్యోగం తెచ్చుకుని settle అయ్యారు. నువ్వూ బాగా చదవాలి… మంచి ఉద్యోగం తెచ్చుకోవాలి…” అని నా పెద్దనాన్న పిల్లలతో compare చేసి నాకు చెప్పడం జరిగింది. అంతే. ఆ తర్వాత చదువైనా… ఉద్యోగమైనా… నా జీవితానికి సంబంధించిన చాలా నిర్ణయాలు నేనే తీ...

తిరుపతిలో నాకు తెలిసిన ఒక అమ్మాయి ఉంది. మూడేళ్ల క్రితం తనకి 23 ఏళ్లు కూడా నిండలేదు. ఇంట్లో వాళ్లు “మంచి సంబంధం వచ్చింది” అని చెప్పి, వచ్చిన పెళ్లి సంబంధానికి ఆమె పెళ్లి చేసేశారు. ఆమె ఒక private bank లో నెలకు ₹25,000 జీతంతో పని చేస్తోంది. ఆమె భర్త Tech Mahindra లోనా, లేక Tata Consultancy లోనా పని చేస్తున్నాడో నాకు సరిగ్గా తెలియదు. ప్రస్తుతం Work From Home ఉండడంతో తిరుపతి నుంచి 35 km దూరంలో ఉన్న శ్రీకాళహస్తిలో వాళ్ల సొంత ఊరిలో ఉంటున్నారు. ఆ అమ్మాయి మాత్రం రోజూ తిరుపతికి వచ్చి వెళ్తోంది. సంవత్సరం క్రితం వారికి ఒక బాబు పుట్టాడు. ఊరిలో ఉండడానికి ఇప్పటికే రెండు ఇళ్లు ఉన్నా కూడా, “కొడుకు future కోసం” అని అనుకుని కొన్ని రోజుల క్రితం తిరుపతిలో 20 అంకణాల్లో ₹30 లక్షలకు ఒక ఇల్లు కొనారు. అది కూడా… ₹16 లక్షలు Personal Loan తీసుకుని, ఇంట్లో ఉన్న మొత్తం బంగారం బ్యాంకులో పెట్టి మరో ₹14 లక్షలు Gold Loan తీసుకుని… మొత్తం ₹30 లక్షలు చేసి ఇల్లు కొనేశారట. ఇప్పుడు ఆ ఇంటికి నెలకు ₹6,000 అద్దె వస్తోందట. తిరుపతిలో ఏదో స్థలం అయినా, లేక ఇల్లు అయినా ఉండాలని అనుకుని…  తంటాలు పడి, చివరికి ఏదో ఒక చోట ఇల్లు కొనార...

నేను చెన్నైలో స్కూల్ చదివేటప్పుడు, ప్రతి ఆదివారం ఉదయం 10 నుంచి మధ్యాహ్నం 12 వరకు మాకు స్టడీ అవర్స్ ఉండేవి. ఆ స్టడీ అవర్స్‌లో బయట నుంచి చాలామంది వాలంటీర్లు వచ్చి, మాకు పుస్తకాలు చదివి వినిపించడం లాంటివి చేసేవారు. అలా ప్రతి వీకెండ్ చెన్నైలోని చాలా కంపెనీల నుంచి ఉద్యోగులు వాలంటీర్లుగా వచ్చి మాకు సహాయం చేసేవారు. కంపెనీలు మాత్రమే కాదు… కొంతమంది స్వచ్ఛందంగా — “సండే రోజు ఇంట్లో ఉండి ఏమి చేస్తాం?” అని స్కూల్‌కి వచ్చి మాతో టైమ్ గడిపేవారు. అలా నాకు పరిచయమైన వ్యక్తి — రిచర్డ్ రోసారియో. రిచర్డ్ సర్ అప్పట్లో చెన్నైలో ఒక గేమ్ డెవలప్మెంట్ ప్రాజెక్ట్‌లో పని చేసేవారు. ఆయనకు కంప్యూటర్ అసెంబుల్ చేయడం గురించి మంచి అవగాహన ఉందని తెలిసిన తర్వాత… ప్రతి ఆదివారం ఆయన స్కూల్‌కి వచ్చినప్పుడు, కంప్యూటర్ అసెంబ్లింగ్, హార్డ్‌వేర్ గురించి నాకు ఉన్న సందేహాలు అడిగి తెలుసుకునేవాడిని. ఆయన వల్లనే నాకు కంప్యూటర్ అసెంబ్లింగ్ మీద ఆసక్తి వచ్చింది. --- 2009 మార్చిలో ప్లస్ టూ బోర్డ్ ఎగ్జామ్స్ రాసి, పర్మనెంట్‌గా తిరుపతికి వచ్చాను. మొదటిగా నేను MS Office క్లాస్ జాయిన్ అయ్యాను. అప్పటి వరకు నాకు కంప్యూటర్ ఎలా వాడాలో ఏమాత్రం అవగాహన ల...